Bir BT Yönetişim İncelemesi (Bölüm 3) – An IT Governance Examination

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
(2 votes, average: 5.00 out of 5)
Loading...
Share

İş yoğunluğunun baskısı ve bu yazı dizisine verdiğim önem ve özenden dolayı istemeden de olsa uzun bir ara vermiş olduk. Ancak kaldığımız yerden devam ediyoruz.

Bu bölümdeki Kontrol ve Denetim konularının derinliği özet bir yazı çıkarmamda ciddi zorluklar çıkardı. Denetim alanında çalışan okuyucularımdan yazıyla ilgili müsbet veya menfi yorumlarını rica ederim.

1.2 Kontroller ve Denetimler (Controls and Audits)

Denetim;
Verimliliğin Verimsizlikle,Uygunluğun Uygunsuzlukla,
Hukuksal davranışın Hukuksal olmayan davranışla Mücadelesidir.
Mehmet AKYÜREK,
İstanbul Tapu ve Kadastro 2. Bölge Müdürlüğü Müdür Yardımcısı

Herşeyden önce şu üç kavram üzerine kısa bir açıklama yapalım; Denetim, Kontrol ve Teftiş. Bu kavramlar birbirinin yerine kullanılmakla birlikte yapılış niteliği ve amacı olarak birbirinden farklıdır. Bir tarafta eylemin gerçekleşmesi ve bundan sonra olayın fotoğraflanması var iken diğer tarafta eylem gerçekleşmeden müdahale söz konusudur. Bu nedenle iç kontrol sistemi bir “Zarar Önleme Metodu” olarak görülebilir ve  verimliliği artırıcı yönde önemli etkilere sahiptir. Denetim de verilen zararlardan bahsedilirken kontrolde muhtemel zararlardan söz edilmektedir.

Kontrol: Latince “contra” ve “rotulus” kelimelerinden türemiş olup, karşıt veya diğer bir kayıt ve/veya belge aracılığıyla bir şeyin doğruluğunu incelemek, araştırmak ve soruşturmaktır. Kontrol kavramı çok geniş ve kapsamlı bir terim olup “Arzulanan bir amaca varılıp varılmadığını veya hangi ölçüde varılmış olduğunu inceleyip araştırmaktır” anlamının yanısıra bakıp gözetme, gözaltında bulundurma anlamını da taşımaktadır. İşletmecilik anlamında kontrol ise, önceden belirlenmiş normlar olması koşuluyla, meydana gelen ile öngörüler arasında  sürekli olarak yapılan karşılaştırmaların sonuçlarını ifade eder. Konumuz açısından kontrolün tanımını şu şekilde yapabiliriz : Kurumsal yönetimin amaç, hedeflerine ve mevzuatına uygun olarak gerçekleştirilmesi, hataların önlenmesi veya düzeltilmesi amacıyla yönetimin oluşturduğu veya yaptığı önlemler bütünüdür.

Denetim: Latince audire, İngilizce audit (işitmek, incelemek, anlamak) kelimesinin Türkçe karşılığı olup, Türk Dil Kurumu tarafından, bir işin doğru ve yönetime uygun olarak yapılıp yapılmadığını incelemek, teftiş etmek, kontrol etmek olarak tanımlanmıştır. Daha geniş olarak denetim “iktisadi faaliyet ve olaylarla ilgili iddiaların önceden saptanmış ölçütlere uygunluk derecesini araştırmak ve sonuçları ilgi duyanlara bildirmek amacıyla tarafsızca kanıt toplayan ve bu kanıtları değerleyen sistematik bir süreç.” şeklinde de tanımlanmaktadır.

Bu konunun sonunda (4. Bölüm) kontrol ve denetim farkını belirttiğimiz alt başlığımızı bulabileceksiniz.

Teftiş: Arapça “fetş” kökünden gelen sözcük, bir şeyin aslını, doğrusunu veya işlerin iyi yürütülüp yürütülmediğini anlamak için yapılan inceleme anlamında kullanılmaktadır. Resmi bir otoriteyi içeren teftiş, Latince “specere” bakmak, in-specere içine bakmak anlamında olmak üzere yakından incelemek, resmen araştırmak ve soruşturmak anlamlarına gelmektedir. Teftiş işini yapan kişiye müfettiş denilir. Konumuz açısından teftişin tanımını şu şekilde yapabiliriz : Hizmetlerin ulusal ve yerel performans standartlarını, yasal ve meslekî gereklilikleri ve hizmetin kullanıcılarının ihtiyaçlarını karşılayıp karşılamadığı hakkında bağımsız bir kontrol sağlayan ve raporlamada bulunan periyodik ve hedefli bir inceleme sürecidir. Teftiş kavramı  iç denetim ile ortak yanları olmasna rağmen aynı değildirler.

İç Denetim ve Teftiş arasındaki farklar

1.2.1 İç Kontrol (Internal Control): 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun 55’inci maddesinde iç kontrol, “idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünü” olarak tanımlanmıştır.

Sermaye Piyasası Kurulu tarafından yayınlanan Seri:X No:16 numaralı Sermaye Piyasasından Bağımsız Denetleme Hakkında tebliğinin 28. maddesinde , ”İç kontrol, yönetim politikalarına uymak da dahil olmak üzere, işlerin düzenli ve etkin yürütülmesi , varlıkların korunması, hata, hile ve usulsüzlüklerin önlenmesi ve belirlenmesi, muhasebe kayıtlarının doğru ve eksiksiz olması ve mali bilgilerin güvenilir olarak zamanında derlenmesi amacıyla işletmede uygulanan organizasyon planı ile bunlara ilişkin tüm yöntemleri kapsar.” olarak tanımlanmaktadır.

Ayrıca IIA’nın 1999 yılında iç kontrol tanımını şu şekilde yapmıştır, “İç kontrol, bir örgüt yönetiminin ayrılmaz bir parçası olup; faaliyetlerde etkinlik ve verimlilik, bütçenin uygulanması, finansal tablolar ile ilgili raporlar dahil olmak üzere finansal raporlama ve iç ile dış kullanıma ilişkin diğer raporların güvenilirliği, yürürlükteki yasalara ve düzenlemelere uygunluk amaçlarının gerçekleştirilmesi konusunda makul bir güvence sağlayan, organizasyon faaliyetlerinde devamlılık temelinde bir seri eylem ve aktivite olan mutlak olmayan fakat makul güvence sağlayan organizasyon yönetiminin önemli bir parçasıdır.”

Tüm işletmeler, amaçlarına ulaşmada çeşitli risklere katlanırlar. Kâr bu risklere katlanmanın bir sonucudur. Risk işletme faaliyetlerinin planlandığı gibi gerçekleşmeme olasılığından kaynaklanır. İşletme yönetimi bu risklerin belirlenmesini ve mümkün olduğu ölçüde bu riskleri azaltmak için muhasebeye ve diğer faaliyetlere ilişkin kontrol sistemlerinin kurulması ile yükümlüdür. İç kontrol, hedefleri gerçekleştirmede yararlanılan planları, metotları ve prosedürleri kapsar ve bu suretle performansa dayalı yönetime katkıda bulunur. İç kontrol ayrıca varlıkları korumada, hataları ve yolsuzlukları önleme ve ortaya çıkarmada ilk savunma hattı olarak işlev görür.

İç Kontrol - Risk Yönetimi İlişkisi

İş Akışı ve Kontroller, Örnek İş Akışı

COSO framework’ün de bir iç kontrol sistemi, ne kadar iyi tasarlanmış ve uygulanıyor olursa olsun iç kontrol sisteminin yönetim kurulu ve üst düzey yönetime, kurumun hedeflerini gerçekleştirebilme derecesi hakkında mâkul ve mantıklı bir teminat sağlamaktan öte bir fonksiyonunun olamayacağını belirterek bu süreçlerin her derde deva bir ilaç gibi görülmesinin yanıltıcı hatta zarar verici olabileceğini vurgulanmaktadır.

Makul güvencenin sebebini şu şekilde açıklayabiliriz ;

  • Çalışanlar kendi aralarında anlaşarak kontrolleri aşabilir.
  • Üst yönetim kontrolleri işletmeyebilir.
  • Kontrol etmenin maliyeti, faydasını geçebilir. (fayda-maliyet analizi)
  • Olağan hata ve/veya yanlışlıklar ortaya çıkabilir.

Kontrollerin bazıları gerçekleşmeden önce istenmeyen sonuçları önlemek için tasarlanır ki bunlara önleyici kontroller denir. Bazıları gerçekleştiklerinde istenmeyen sonuçları tanımlamak için tasarlanır. Bunlara tespit edici kontroller denir. Bazıları ise istenmeyen sonuçları tersine çevirmek için veya tekrar ortaya çıkmamaları için düzeltici bir eylemin yapılmasının sağlanması amacıyla tasarlanır. Bunlara da düzeltici kontroller denir.

İç kontrolün temel hedeflerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz:

  • Bilginin güvenilirliğini ve doğruluğunu sağlamak. (örneğin, Finansal raporlamaların güvenilirliğini sağlamak – UFRS )
  • Operasyonel süreçlerin etkinliğini ve verimliliğini gözden geçirmek ve kontrol etmek (Operational Efficiency)
  • Kanun, yasa ve yönetmeliklere uyumu denetlemek (Compliance : Sarbanes-Oxley Act etc)

Bu temel hedeflere ek olarak aşağıdaki altbaşlıklarıda sıralayabiliriz:

  • Hata ve olumsuzlukların önlenmesi,
  • Hata ve olumsuzlukların ortaya çıkarılması,
  • Hata ve olumsuzlukların giderilmesi,
  • Yüksek riskli alanlardaki kontrol yetersizliklerinin giderilmesi,
  • Kaynakların savurganlıktan, suiistimalden, yetersiz yönetimden, hatalardan, yolsuzluklardan ve diğer düzensizliklerden kaynaklanan kayıplara karşı korunması,
  • Güvenilir mali ve idari verilerin hazırlanması ve saklanması ve bu verilerin uygun zamanlı raporlarda tam ve doğru olarak açıklanması.

Kontroller aşağıdaki hususları sağlayacak şekilde tasarlanır:

  • Kurumsal politikalar ve performans hedeflerinin zamanında gerçekleştirilmesi
  • Risk ve risk yönetiminin düzgün takip edilmesi
  • İşlemlerin etkin ve etkili gerçekleştirilmesi ve ekonomik olmalarına özen gösterilmesi
  • Yüksek etik standartların gözetilmesi

İç kontrol unsurları da aşağıdaki gibi sıralanabilir :

  • Kontrol ortamı : Yönetim ve çalışanlar, bütün bir organizasyon içinde, iç kontrole ve yönetime yönelik olarak pozitif ve destekleyici bir ortam oluşturmalı ve sürdürmelidir. İç kontrollerin başarılı ya da başarısız olması, iç kontrol sürecinin yer aldığı kontrol ortamına bağlıdır.
  • Risk değerlendirmesi : İç kontrol, kuruluşun hem dış hem de iç nedenler dolayısıyla karşılaştığı risklerin bir değerlendirmesi yapılmalı, kontrol edilebilen ve kontrol edilemeyen riskler tanımlanmalıdır. Etkin bir risk değerlemesi riskleri belirleme, kontrol etme ve yönetmeye imkan vermelidir. Kamusal, ekonomik, endüstriyel ve yasal faaliyetlerle ilgili koşulların sürekli değişmesinden dolayı oluşabilecek herhangi bir spesifik risk var ise bu riski yönetimin tanımlaması gereklidir.
  • Kontrol faaliyetleri : Kuruluşun risk yönetim faaliyetleri ile birlikte yönetimin emir ve talimatlarının yerine getirilmesine yardımcı olacak politika ve prosedürlerdir. Kontrol faaliyeti unsurlarından politika; ne yapılması gerektiğinin belirlenmesi, prosedür ise politikaların yerine getirilmesi olarak tanımlanır.
  • Bilgi ve İletişim : SAS 78’e göre bilgi sistemleri esas olarak bir çok kontrol faaliyetini devam ettirmek için gerekli bilgileri toplar. İletişim, finansal raporlamanın ötesinde, iç kontrol politika ve prosedürlerinin açıkça anlaşılması ve bireylerin sorumlulukları ile ilgilidir. Kalıcı nitelikteki bilgi tanımlanmalı, bu bilgi muhafaza edilmeli ve kişilerin görevlerini etkin olarak yapabilmelerine imkan verecek biçimde uygun bir zaman dilimi içinde duyurulmalıdır.
  • Gözetim : SAS 78’e göre, kurumdaki ve personeldeki degişimlere bağlı olarak, iç kontrollerin önceden belirlenen politika ve prosedürlere uygun şekilde devam ettirilip ettirilmediğini ve bu değerlemelerin işletmeyi yeni risklere sokup sokmadığını belirlemektir. Yönetim, meydana gelen değişikliklerin yapısını, bunlarla ilgili riskleri ve kontrolleri yürüten personelin beceri ve tecrübesini göz önünde bulundurulmalıdır.

Yukarıda geçen maddeler hakkında açıklamaları COSO başlıklı yazımızda ayrıntıları ile yer vereceğiz.

İç kontrolün etkinliğini ölçen üç temel kıstas vardır:

  • İç kontroller kontrol gerektiği yerde ve ilgili riskle orantılı olarak yapılmalıdır.
  • Bütün personel tarafından özenle uyulmalı ve iş yükü ağır olduğunda dahi bu kontroller ihmal edilmemelidir.
  • Kontrollerin maliyeti elde edilen faydayı aşmamalıdır. Fayda; aktiflerin korunması, bilgilerin doğruluk ve güvenilirliğinin sağlanması amaçlarına ulaşmak suretiyle zarar riskinin azaltılmasından ibarettir.

İç kontrol sisteminin aktörlerine kısaca değinecek olursak:

Kurumda çalışan herkes, iç kontrolün işletilmesinden sorumludur.

Yönetim Kurulu: Bu üyelerin işletmenin faaliyetlerini ve içinde bulunduğu ortam konusunda bilgi sahibi olmaları ve yönetim kurulunun sorumluluklarını gereği gibi yerine getirecek kadar bir zamanı bu işe vermeleri gereklidir. Üst yönetim, kendisine yönetişim yetkisi veren rehberlik ve gözetim sağlayan yönetim kuruluna karşı sorumludur. Nitekim üst yönetim ise, kontrolleri önemsemeyen, alt kademeden gelen ve kasıtlı olarak hatalı sonuçlar içeren iletişimlerini göz ardı eden bir konumda olabilir. Böyle bir durumda bu tip problemleri ancak güçlü bir yönetim kurulu çözebilir.

Üst yönetim: İç kontrol sisteminin tasarlanması, uygulanması, düzgün biçimde yürütülmesinin sağlanması ve gözetilmesini de kapsayacak şekilde kurumun her türlü faaliyetlerinden sorumludur. İşletmenin en üst düzeydeki yöneticisi olan CEO nihai sorumluluğa sahip olup sistemin sahipliği görevini üstlenmelidir. Orta kademe yöneticiler birimin fonksiyonlarından sorumlu personele daha özgün (spesifik) iç kontrol politika ve prosedürlerini oluşturma sorumluluğunu verir.

İç Denetçiler: İç kontrol sisteminin etkinlik ve etkililiğini değerlendirir ve zayıflıkları tespit ederek yönetime öneriler getirirler. Şirket içindeki örgütsel konumları ve yetkileri dolayısıyle, iç denetim fonksiyonu önemli bir gözlemleme (monitoring) rolü oynar. İç denetçi iç kontrol sürecini denetler ama içinde yer almaz, aksi halde yönetici iç kontrol sorumluluğundan kolayca sıyrılabilir.

Kurum personeli: İç kontrolün herkesin sorumluluğunda olması nedeniyle, her bir çalışan görev tanımı çerçevesinde kendisine verilen iş/işlemleri etkin ve verimli bir şekilde mevzuata uygun olarak yürütmek durumundadır. Bu sorumluluklarının iş tanımlarında açık ve kesin bir şekilde yer alması gerekir. Ayrıca, kurumun etik değerlerine uygun davranışlar sergilemeli, hata ve usulsüzlükleri üst yönetime bildirmelidir.

Strateji Geliştirme Birimi (Kamu için): İç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapar ve çalışma sonuçlarını üst yöneticiye sunar. Ön malî kontrol görevini yürütür, kanuna ve bakanlıkça belirlenen standartlara aykırı olmamak şartıyla, idarece gerekli görülen her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar hazırlar ve üst yöneticinin onayına sunar. Amaçlar ile sonuçlar arasındaki farklılığı giderici, etkinliği ve etkililiği artırıcı tedbirler önerir.

Sayıştay (Kamu için): Dış denetim organıdır.

BDDK Örnek Organizasyon Şeması

İç kontrol sistemi, şirket faaliyetlerinin sağlıklı bir biçimde yürütülebilmesi, muhtemel hata, hile ve noksanlıkların engellenebilmesi için şirket yönetimi tarafından belirlenen uyulması gerekli kurallar bütünüdür. Diğer bir deyişle, faaliyetlerin oluşumu sırasında kendi kendini denetleyen sistemin adıdır.

İç kontrol sistemi, bir kuruluş tarafından amaçlarına ve hedeflerine ulaşmak için kullanılan kontrol edilmiş bütünleşik sistemler topluluğunu ifade etmekte olup karakteri itibariyle kavramsal bir terimdir. İç kontrol sistemi kendi başına bir sistem biçiminde ele alınmamalı; planlama, bütçe, muhasebe, denetim ve bilgi sistemi gibi sistemleri birbiriyle kaynaştıran bir kavram olarak düşünülmelidir. Yöneticilerin yönettikleri işlerin zamanlılığından ve kalitesinden sorumlu olmaları, kullanılan kaynakların maliyetini kontrol etmeleri, yapılan işlerle yürütülen programların düzenlemelere uygun biçimde yerine getirilmesi beklentisi etkin bir kontrol sistemi oluşturmanın başlangıç noktasıdır.

Kontrol ortamı, kuruluş bünyesindeki kontrolun önemi bakımından kurulca ve yönetimce alınmış önlemleri ve onların davranışlarını ifade eder.

Kontrol ortamı kontrol sisteminin temel hedeflerine ulaşması için bir düzen ve çerçeve sağlar.

İç kontrol sistemini oluşturan temel unsurları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz;

  • İyi bir örgüt yapısı
  • Çalışma standartları ve meslek ahlak kuralları
  • Planlama ve bütçeleme sistemi
  • Yeterli sayı ve nitelikte personel
  • Yetkilendirme ve sorumluluk devri
  • Bilgi işlem güvenliği
  • İç denetim

Görüldüğü gibi etkin bir iç kontrol sisteminin oluşturulmasında önemli bir faktör de işletmede iç denetim ortamının varlığıdır.

İç kontrol sistemi, yönetim ve muhasebe kontrolü olmak üzere ikiye ayrılır :

Yönetim kontrolü, yönetimin işlemler üzerindeki yetkilerini kullanmada birer araç olan karar süreçleri ve ilgili prosedür ve kayıtlar ile organizasyon planını içerir. İşletme yönetiminin asıl amacı işletmeyi karlı işletmektir. Bunu gerçekleştirmek içinde (Maliyetleri azaltmak, satışları arttırmak vb.) her faaliyet alanında etkinliği sağlayacak politika ve prosedürleri belirlemeli, uygun personel seçimi ve eğitimi ile bu politikaları uygulamaya koymalı, genelge ve emirlerle bunları personele iletmelidir.

Muhasebe kontrolü, aktiflerin korunmasına ve finansal kayıtların doğruluk ve güvenilirliğine ilişkin prosedürler ve kayıtlarla organizasyon planını içerir ve şu hususlarda güvence sağlamak için kurulur.

  • İşlemlerin , yönetimin genel ve spesifik yetkilerine uygun olarak yürütülmesi, genel kabul görmüş muhasebe prensiplerine veya diğer herhangi bir kurala uygun olarak finansal raporların hazırlanmasını sağlayacak ve aktifler üzerinde hesap verme yükümlülüğünü devam ettirecek biçimde kaydedilmesi,
  • Aktifler üzerinde, sadece yönetimin yetkilerine uygun olarak tasarruf hakkı verilmesi,
  • İşletmenin aktiflerinin korunması ile ilgili sorumluluğu belirlemek için görevli kişiyi zimmetlendiren kayıtların belirli aralıklarla mevcut aktiflerle karşılaştırılması ve herhangi bir fark bulunduğunda gerekli kararın alınması.

Bankacılıkta gözetim ve risk yönetimi konusunda sürdürülen çalışmalar çerçevesinde Basle Bankacılık Gözetim Komitesi iç kontrol sistemlerinin değerlendirilmesine ilişkin olarak bir dizi prensip oluşturmuştur. Bu konuda Basel komitenin yayımlamış olduğu önemli olarak görülebilecek doküman Eylül 1998’de yayımladığı Framework for Internal Control Systems in Banking Organisations (Banka Organizasyonlarında İç Kontrol Sistemlerinin Çerçevesi)’dir. Bu doküman Bankalar Birliği tarafından Türkçeye de çevrilmiş olup, bahsekonu çeviride iç kontrol ifadesi yerine iç denetim ifadesinin tercih edildiği görülmektedir (Bu ifadeler arasındaki farklılıklara önceki kısımda yer verilmiştir). Dokümanda çeşitli ülkelerde yaşanan tecrübeler doğrultusunda iç kontrol kavramının ve sisteminin önemi ve amaçları, iç kontrolün birbirleri ile bağlantılı 5 temel unsuru ve bunlarla ilgili geliştirilen 13 prensip detaylı olarak belirtilmiştir.

Yukarıda anlatılanlar doğrultusunda İç Kontrol neler yapabilir sorusuna verilebilecek cevaplar aşağıdaki gibidir;

  • Kurumun performans ve karlılık hedeflerine ulaşmasına yardım edebilir.
  • Kaynak kayıplarının önlenmesine yardım edebilir.
  • Güvenilir finansal raporlamanın temin edilmesine yardım edebilir.
  • Mevzuata uygunluğa yardım edebilir.
  • İşletmenin itibarına zarar vermesini ve diğer olumsuz sonuçları engelleyebilir.

Aynı şekilde İç Kontrol’ün yapamayacaklarını ise şu şekilde sıralayabiliriz;

  • Başarıyı garanti edemez.
  • Finansal raporların doğruluğunu garanti edemez.
  • Kanun ve düzenlemelere uygunluğu garanti edemez.

İç Kontrol yukarıda sıraladığımız maddeleri %100 garanti edebilseydi denetim olgusuna gerek kalmazdı.

İç Kontrol hakkında varılan bazı yanılgıları aşağıdaki tabloda cevaplamaya çalıştık;

İç Kontrol Hakkındaki Bazı Yanılgılar

Bazı iç kontrol framework’leri; COSO (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission), CoCo (Criteria of Control Board), Cadbury, INTOSAI, AB Standartları, SAC, SAS55/78, Kontrag(Almanya), TurnbullReport(İngiltere), KingReport(Güney Afrika).

devam edecek …

Sonraki bölüm :
1.2.2 İç Denetim (Internal Audit)

Yararlı Kaynaklar :

5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun
http://www.muhasebat.gov.tr/mevzuat/kanun/docs/5018.doc
Framework for Internal Control Systems in Banking Organisations (BIS, Basel)
http://www.bis.org/publ/bcbsc131.pdf
İç Denetçilerin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, TC Maliye Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kurulu, 2006
http://www.idkk.gov.tr/web/guest/calisma_usul_ve_esaslari
T.C. Muhasebe Standartları Kurulu
http://www.tmsk.org.tr
Uluslararası Finansal Raporlama Standartları Cep Kılavuzu, 2008, PriceWaterHouseCoopers
http://www.pwc.com/images/tr/tur/ins-sol/publ/ufrscepklavuzu.pdf
Her Yönüyle Kurumsal Risk Yönetimi, Eylül.2006, PriceWaterHouseCoopers
http://www.pwc.com/tr/tur/about/svcs/advisory/PI/infomag_risk.pdf
Türkiye İç Denetim Enstitüsü
http://www.tide.org.tr
Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu
http://www.ydk.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı
http://www.sayistay.gov.tr/
Yeni Türk Ticaret Kanunu (Tasarı, Yenilikler, İç Kontrol ve İç Denetim)
http://www.denetimnet.net/Pages/Yeni-TTK.aspx
International Financial Reporting Standards (IFRS) E-Learning
http://www.deloitteifrslearning.com/
TMS / TFRS (Türkiye Muhasebe Standartları – Türkiye Finans Raporlama Standartları)
http://www.tmsk.org.tr/index.php?option=com_content&task=view&id=41
IFRS (International Financial Reporting Standards)
http://www.iasb.org/IFRSs/IFRS.htm
IFRSs in your Pocket 2009
http://www.iasplus.com/dttpubs/pocket2009.pdf
UFRS Cep Kitapçığı 2008
http://www.denetimnet.net/UserFiles/Documents/UFRS/UFRS%20cep%20kitapcigi%202008.pdf

Share

Leave a Reply

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.